Live-vertaling op je internationale event
Live-vertaling zorgt dat elke bezoeker je internationale event in zijn eigen taal volgt, via simultaantolken in een cabine of een tolk die tussen de zinnen door vertaalt. De keuze tussen beide bepaalt je techniek, je budget en het ritme van je programma. Goede vertaling valt niet op; slechte vertaling haalt de helft van je zaal uit het verhaal.
Zodra je publiek meerdere talen spreekt, wordt vertaling een onderdeel van je productie en niet een extraatje. Een bezoeker die de sprekers niet verstaat, haakt af, hoe goed je programma ook is.
Hieronder loop je door de keuzes die live-vertaling laten slagen: de vorm, de tolken, de techniek en de test vooraf. De rode draad is dat vertaling staat of valt met voorbereiding, niet met improvisatie op de dag.
Bepaal welke talen je echt nodig hebt
Begin bij je deelnemerslijst en aanmeldgegevens. Welke talen spreken je gasten, en welke verstaan ze daarnaast? Vaak blijkt dat een gedeelde voertaal het grootste deel van de zaal bedient en dat je voor één of twee andere talen vertaling toevoegt.
Vertaal niet meer dan nodig. Elke extra taal betekent extra tolken, extra techniek en extra coördinatie. Kies de talen waar het verschil maakt of iemand je programma volgt of niet.
Kies tussen simultaan en consecutief vertalen
Bij simultaanvertaling werkt de tolk vanuit een cabine en hoort de bezoeker de vertaling vrijwel direct via een oortje. Het programma loopt op normaal tempo door. Dit past bij congressen, keynotes en alles met een strak schema.
Bij consecutief vertalen wacht de tolk tot de spreker pauzeert en vertaalt dan hardop voor de hele zaal. Dat verdubbelt ruwweg de spreektijd, maar vraagt geen cabine en techniek. Het past bij korte toespraken, kleine groepen en momenten waar de menselijke kant telt, zoals een opening of een ontvangst.
Huur professionele tolken op tijd in
Goede simultaantolken zijn schaars en ver vooruit geboekt, zeker in minder gangbare talencombinaties. Begin de zoektocht zodra je talen vaststaan. Reken voor een dag simultaanvertaling op tolken die in koppels werken, omdat de concentratie zwaar is en ze elkaar afwisselen.
Werk met vakmensen, geen meertalige collega die het er even bij doet. Een tolk vertaalt niet alleen woorden maar ook toon, vakjargon en bedoeling. Dat is een vak, en het verschil hoor je meteen.
Brief je tolken met het inhoudelijke materiaal
Een tolk kan pas goed vertalen als hij het onderwerp kent. Stuur ruim van tevoren de presentaties, sprekersteksten, de agenda en een lijst met namen, afkortingen en vakbegrippen. Hoe specialistischer je event, hoe belangrijker die voorbereiding.
Plan kort voor het event een afstemmoment tussen tolken, sprekers en techniek. Tolken willen weten waar een spreker versnelt, waar een grap valt en welke termen gevoelig liggen. Die kennis maakt het verschil tussen letterlijk vertalen en echt overbrengen.
Regel de techniek en test de geluidsketen
Simultaanvertaling vraagt om een geluidsdichte cabine, ontvangers voor de bezoekers en een schone audiofeed van het podium naar de tolk. De tolk moet de spreker helder horen, anders vertaalt hij ruis. Stem dit af met je AV-leverancier als één samenhangend systeem, niet als losse onderdelen.
Denk ook aan de uitgifte en inname van de ontvangers. Plan een balie, een borg of registratie, en genoeg apparaten met opgeladen batterijen. Een tolk die perfect werkt terwijl de helft van de zaal geen werkend oortje heeft, helpt niemand.
Pas je programma aan op de gekozen vorm
Vertaling kost tijd in je draaiboek. Bij consecutief vertalen plan je ruwweg dubbele spreektijd in voor elk onderdeel dat vertaald wordt. Bij simultaan blijft het tempo gelijk, maar moeten sprekers iets rustiger praten zodat de tolk kan volgen.
Vraag je sprekers vooraf om hun tempo en om duidelijke pauzes. Een spreker die door zijn tekst raast, verliest de tolk en daarmee een deel van de zaal. Een korte instructie bij de sprekersbriefing voorkomt dat.
Test alles voordat de zaal volloopt
Plan op de dag zelf een test met tolk, techniek en een proefspreker, ruim voordat de eerste gast binnenkomt. Loop de hele keten door: feed van het podium, geluid in de cabine, ontvangst in de zaal. Los problemen op terwijl de zaal nog leeg is.
Spreek af wie ingrijpt als het tijdens het event misgaat. Eén aanspreekpunt dat de cabine, de techniek en het podium met elkaar verbindt, lost een storing sneller op dan drie mensen die naar elkaar wijzen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen simultaan en consecutief vertalen?
Bij simultaanvertaling vertaalt de tolk vrijwel gelijktijdig vanuit een cabine en hoort de bezoeker dat via een oortje; het programma loopt op tempo door. Bij consecutief vertalen wacht de tolk tot de spreker pauzeert en vertaalt dan hardop voor de zaal, wat ongeveer de dubbele spreektijd kost.
Hoeveel tolken heb je nodig voor een dag simultaanvertaling?
Simultaantolken werken in koppels per talencombinatie, omdat de concentratie te zwaar is om lang alleen vol te houden. Ze wisselen elkaar in korte beurten af. Voor meerdere talen vermenigvuldigt dat aantal, dus reken het uit op basis van je talenkeuze en de duur van je programma.
Wanneer kies je consecutief in plaats van simultaan?
Consecutief past bij korte toespraken, kleine groepen en momenten waar de menselijke kant telt, zoals een opening of ontvangst. Je hebt geen cabine en techniek nodig, maar je programma duurt langer. Voor een vol congresdagprogramma is simultaan vrijwel altijd de betere keuze.
Wat hebben tolken vooraf van je nodig?
Stuur ruim op tijd de presentaties, sprekersteksten, de agenda en een lijst met namen, afkortingen en vakbegrippen. Plan daarnaast een kort afstemmoment met sprekers en techniek. Hoe specialistischer het onderwerp, hoe belangrijker die voorbereiding voor de kwaliteit van de vertaling.
Kun je een meertalige medewerker laten vertalen om kosten te besparen?
Voor een korte, informele toelichting kan dat soms, maar voor je hoofdprogramma is het een risico. Een professionele tolk brengt toon, vakjargon en bedoeling over en houdt dat een dag lang vol. Bespaar liever op het aantal talen dan op de kwaliteit van de tolk.
De volgende beslissing
Staat de vertaling, dan komt de bredere toegankelijkheid van je internationale event in beeld: bewegwijzering in meerdere talen, meertalige hosts bij de ontvangst en duidelijke informatie vooraf. Vertaling op het podium is pas waardevol als een gast ook de weg naar de zaal vindt. Wie beide samen denkt, laat elke bezoeker zich thuis voelen. En dat is precies het doel.
Over de auteur
Robin
Schrijft over operations, planning en de momenten waarop spreadsheets je verraden. Herzag de afgelopen jaren 40+ Nederlandse eventdraaiboeken.